Core Web Vitals Nedir? LCP, INP ve CLS İçin Pratik Rehber

Kısa yanıt

Core Web Vitals, Google’ın sayfa deneyimini ölçmek için tanımladığı üç metriktir: LCP (yüklenme), INP (etkileşim yanıt hızı) ve CLS (görsel kayma). Bir sayfanın “geçti” sayılması için üç metriğin de gerçek kullanıcı verisinde 75. yüzdelik dilimde eşiğin altında kalması gerekir.

Eşikler şunlar: LCP en fazla 2,5 saniye, INP en fazla 200 milisaniye, CLS en fazla 0,1. Değerlendirme 28 günlük kayan bir pencereyle yapılır, yani bugün yaptığınız iyileştirme raporlara hemen yansımaz.

Üç metrik neyi ölçüyor

Metrik	Ne ölçer	İyi	İyileştirilmeli	Kötü
LCP (Largest Contentful Paint)	Ekrandaki en büyük içerik öğesinin görünme süresi	2,5 sn ve altı	2,5 - 4 sn	4 sn üstü
INP (Interaction to Next Paint)	Kullanıcı etkileşimlerine verilen yanıt gecikmesi	200 ms ve altı	200 - 500 ms	500 ms üstü
CLS (Cumulative Layout Shift)	Sayfa yüklenirken içeriğin beklenmedik kayması	0,1 ve altı	0,1 - 0,25	0,25 üstü

LCP, kullanıcının “sayfa açıldı” hissettiği anı temsil eder. Genellikle hero görseli, büyük bir başlık veya video posteri ölçülür.

INP, 12 Mart 2024’te FID metriğinin yerini aldı. Aradaki fark önemli: FID yalnızca ilk etkileşimin başlama gecikmesini ölçüyordu. INP ise sayfa ömrü boyunca yapılan tüm tıklama, dokunma ve klavye etkileşimlerini değerlendirir ve etkileşimden sonraki ekran güncellemesine kadar geçen süreyi ölçer. Bu yüzden INP, FID’e göre çok daha zor geçilen bir metrik oldu. FID’i rahatça geçen birçok site INP’de takıldı.

CLS, sayfa yüklenirken butonun yer değiştirmesi ve yanlış yere tıklamanız gibi durumları ölçer. Reklam alanları, geç yüklenen fontlar ve boyutu belirtilmemiş görseller başlıca sebeplerdir.

En kritik nokta: Lighthouse skoru 100 olması Core Web Vitals’ı geçtiğiniz anlamına gelmez

Bu, Antalya’daki SEO denetimlerimizde en sık karşılaştığımız yanlış anlama. Ajanslar ekran görüntüsü paylaşıyor, yeşil 100 rakamı görünüyor, ama site Search Console’da hâlâ “iyileştirilmeli” durumunda.

İki ayrı sebebi var.

Sebep 1: Lighthouse performans skoru INP’yi hiç içermez

Lighthouse, tarayıcıda simüle edilmiş bir yükleme yapar ve tek bir sayfa açılışını ölçer. Ancak INP, kullanıcının sayfayla etkileşime girmesini gerektirir. Otomatik bir test kimse tıklamadan bu metriği üretemez.

Lighthouse bunun yerine Total Blocking Time (TBT) adında bir vekil metrik kullanır. TBT, ana iş parçacığının ne kadar süre bloke olduğunu gösterir ve INP ile ilişkilidir ama aynı şey değildir. Menü açılışı, filtreleme, sepete ekleme gibi etkileşimlerdeki gecikmeler TBT’ye yansımayabilir.

Yani skorunuz 100 olabilir ve INP’niz kötü olabilir. Çelişki yok; iki farklı şey ölçülüyor.

Sebep 2: Lighthouse laboratuvar verisidir, Google saha verisini kullanır

	Laboratuvar verisi (lab)	Saha verisi (field)
Kaynak	Lighthouse, PageSpeed Insights’ın alt bölümü, DevTools	Chrome User Experience Report (CrUX)
Nasıl toplanır	Sabit cihaz ve ağ ayarlarıyla simülasyon	Gerçek Chrome kullanıcılarının ölçümleri
Kapsam	Tek sayfa yüklemesi	28 günlük gerçek ziyaretler
INP içerir mi	Hayır	Evet
Sıralamada kullanılır mı	Hayır	Evet
Ne işe yarar	Hata ayıklama, neden-sonuç bulma	Gerçek durumu görme

Laboratuvar verisi değersiz değil; sorunu teşhis etmek için en iyi araç. Ama karnenizi laboratuvar vermiyor. Karne CrUX’tan geliyor ve CrUX gerçek kullanıcıların cihazlarını, mobil şebekelerini, eski telefonlarını içeriyor.

PageSpeed Insights’a bir adres girdiğinizde sayfanın üst kısmındaki “Gerçek kullanıcı deneyimi verileri” bölümü saha verisidir. Alt kısımdaki skor ve öneriler laboratuvardır. Bakılması gereken önce üst bölümdür.

Küçük sitelerde CrUX verisi çoğu zaman hiç oluşmaz

CrUX, anlamlı bir örnekleme ulaşmak için yeterli sayıda gerçek ziyaret gerektirir. Günlük birkaç yüz ziyaretçi alan bir yerel işletme sitesinde ne sayfa düzeyinde ne de çoğu zaman kaynak (origin) düzeyinde veri oluşur. PageSpeed Insights’ta “Bu sayfa için yeterli gerçek kullanıcı verisi yok” uyarısını görürsünüz.

Bu durumda ne yapmalı?

• Laboratuvar verisini yol gösterici olarak kullanın, ancak mutlak doğru saymayın.
• Test ayarlarını gerçekçi yapın: mobil cihaz, yavaşlatılmış ağ.
• Kendi ölçümünüzü toplayın. Sitenize web-vitals kütüphanesini ekleyip gerçek ziyaretçilerin metriklerini kendi analitiğinize gönderebilirsiniz. Küçük sitelerde saha verisi elde etmenin tek yolu budur.
• Search Console’daki Core Web Vitals raporu da CrUX’a dayandığı için boş kalabilir. Bu, siteniz iyi demek değildir; veri yok demektir.

Her metrik için somut düzeltme listesi

LCP nasıl düşürülür

1. LCP öğesini tespit edin. Chrome DevTools’ta Performance panelinde hangi öğenin ölçüldüğü işaretlenir. Genellikle hero görselidir.
2. Hero görseline fetchpriority="high" verin ve bu görsele lazy loading uygulamayın. En sık yapılan hata, tüm görsellere toplu loading="lazy" eklemektir; bu, LCP öğesini geciktirir.
3. Görseli modern formatta (WebP veya AVIF) ve gerçek gösterim boyutunda sunun. 3000 piksel genişliğinde bir fotoğrafı 800 piksellik alana koymak yaygın bir israftır.
4. Sunucu yanıt süresini (TTFB) kısaltın: önbellekleme, CDN, gereksiz yönlendirme zincirlerinin temizlenmesi.
5. Kritik CSS’i satır içine alın, geri kalanını erteleyin. Render’ı bloke eden harici stil dosyaları LCP’yi doğrudan geciktirir.
6. Web fontlarında font-display: swap kullanın ve font dosyalarını preload edin.

INP nasıl düşürülür

1. Üçüncü taraf scriptleri gözden geçirin. Chat widget’ı, ısı haritası aracı, birden fazla piksel ve etiket yöneticisi üzerinden eklenmiş unutulmuş etiketler ana iş parçacığını en çok meşgul eden kalemlerdir.
2. Uzun JavaScript görevlerini bölün. 50 milisaniyeden uzun süren görevler etkileşimi geciktirir.
3. Etkileşim sonrası işleri geciktirin: kullanıcı tıkladığında önce görsel geri bildirim verin, ağır hesaplamayı sonraki kareye bırakın.
4. Gereksiz DOM boyutunu azaltın. Binlerce düğüm içeren sayfalarda her düzen hesaplaması pahalıya gelir.
5. Kullanılmayan JavaScript’i kaldırın. Tema veya eklenti paketleriyle gelen, sitede hiç kullanılmayan kütüphaneler yaygındır; bu noktada siteyi yenilemek tek tek optimizasyondan hızlı sonuç verebilir.
6. Menü, filtre, sepete ekle gibi gerçek etkileşimleri elle test edin. INP’yi bozan şey genellikle ilk yükleme değil, bu etkileşimlerdir.

CLS nasıl düşürülür

1. Tüm görsel ve video etiketlerine width ve height verin veya CSS aspect-ratio kullanın.
2. Reklam ve gömülü içerik alanlarına sabit yükseklik ayırın.
3. Çerez banner’ı, duyuru çubuğu ve bildirim kutusunu içeriğin üstüne iterek değil, üzerine bindirerek gösterin.
4. Font yüklenmesinden kaynaklanan kaymayı azaltmak için yedek font metriklerini ayarlayın (size-adjust, ascent-override).
5. İçeriği JavaScript ile sonradan sayfanın üstüne eklemekten kaçının.

Core Web Vitals sıralamayı ne kadar etkiler

Kısaca: etkiler, ama içeriğin yerini almaz. Google’ın konuya dair açıklamalarının ortak noktası şu: sayfa deneyimi bir sıralama sinyalidir, ancak alakalı ve kaliteli içeriğin önüne geçmez. Kötü hızlı bir sayfa, iyi yavaş bir sayfayı geçmez.

Buna rağmen üzerinde çalışmaya değer, çünkü etkisi yalnızca sıralamayla sınırlı değil. Yavaş açılan bir sayfada kullanıcı beklemez. Mobil şebekede açılmayan bir teklif formu doldurulmaz. Bu kayıp, sıralamadan bağımsız olarak gerçekleşir.

Öncelik sırası şöyle olmalı: önce sayfa gerçekten açılsın ve dizine girsin, sonra içerik doğru soruyu cevaplasın, sonra hız iyileştirilsin.

Merak edilenler

İyileştirmeyi yaptım, ne zaman görünür? Saha verisi 28 günlük kayan pencere kullandığı için tam etki yaklaşık dört hafta sonra oturur. İlk hareketler birkaç gün içinde görülmeye başlayabilir.

Mobil ve masaüstü ayrı mı değerlendiriliyor? Evet, CrUX verisi cihaz türüne göre ayrılır. Çoğu sitede mobil değerler masaüstünden kötü çıkıyor ve trafiğin çoğu mobilden geldiği için asıl bakılması gereken oradır.

PageSpeed Insights skorum her ölçümde değişiyor, normal mi? Laboratuvar testinde normal. Test edilen makine, ağ koşulları ve o anki sunucu yükü sonucu değiştirir. Bu yüzden tek bir skoru hedef almak yerine saha verisine bakın.

WordPress’te önbellek eklentisi kurmak yeter mi? Kısmen. Önbellekleme sunucu yanıt süresini iyileştirir, dolayısıyla LCP’ye yardım eder. INP’yi ise genellikle iyileştirmez, çünkü sorun tarayıcıda çalışan JavaScript’tir. Eklenti ve tema sayısını azaltmak daha etkili olur.

Üç metriğin ikisi iyi, biri kötü. Geçmiş sayılır mıyım? Hayır. Bir URL’nin geçmiş sayılması için üç metriğin de eşiği karşılaması gerekir.

---

Sitenizin gerçek kullanıcı verisinde nerede takıldığını ölçüp önceliklendirmek isterseniz arama motoru optimizasyonu çalışmalarımızda performans denetimi teknik SEO ile birlikte yürütülüyor. Saha verisi oluşmayan sitelerde önce kendi ölçümünüzü kurmak gerekiyor.